Szkolenie BHP jest obowiązkowe dla każdego pracownika, niezależnie od stanowiska czy branży. Ma ono na celu przygotowanie do bezpiecznego wykonywania obowiązków oraz zapobieganie wypadkom i chorobom zawodowym. Brak ważnego szkolenia oznacza, że pracownik nie może zostać dopuszczony do pracy. W artykule wyjaśniamy, czym jest instruktaż stanowiskowy, jak często powtarzać szkolenia okresowe, jakie są wymagania dla pracowników administracyjno-biurowych oraz czym różnią się szkolenia dla poszczególnych stanowisk. Dowiesz się także, kto może prowadzić szkolenia BHP oraz w jakich sytuacjach możliwe jest ich przeprowadzenie online.

Instruktaż stanowiskowy – obowiązkowy element szkolenia BHP pracowników

Instruktaż stanowiskowy to Twój pierwszy krok do bezpiecznej pracy. Bez niego nie możesz rozpocząć obowiązków na nowym stanowisku. To szkolenie pokazuje, z czym masz do czynienia – od warunków środowiska pracy, przez możliwe zagrożenia, aż po konkretne sposoby minimalizowania ryzyka. Prowadzi je ktoś, kto zna Twoje stanowisko najlepiej – zwykle bezpośredni przełożony. I tu nie chodzi tylko o teorię. Podczas instruktażu zobaczysz w praktyce, jak bezpiecznie wykonywać swoje zadania. To obowiązek nie tylko dla nowych pracowników. Przejdziesz go również wtedy, gdy zmieniasz stanowisko lub pojawią się nowe czynniki zwiększające ryzyko. Dzięki temu wiesz, jak chronić zdrowie, unikać wypadków i pewnie wykonywać swoją pracę od pierwszego dnia.

Szkolenie wstępne BHP – instruktaż ogólny

Szkolenie wstępne jest ważne przez 12 miesięcy, z wyjątkiem osób kierujących pracownikami – dla nich termin wynosi 6 miesięcy. W tym czasie należy przeprowadzić pierwsze szkolenie okresowe BHP.

To pierwszy etap szkolenia BHP, który obejmuje zapoznanie pracownika z podstawowymi zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązującymi w całym zakładzie. Podczas tego etapu omawia się m.in.:

• przepisy BHP wynikające z Kodeksu pracy i regulaminu wewnętrznego,
• zasady udzielania pierwszej pomocy,
• procedury postępowania w razie pożaru, awarii lub wypadku,
• ogólne środki ochrony zdrowia i życia pracowników.

Instruktaż ogólny prowadzi najczęściej pracownik służby BHP lub osoba upoważniona przez pracodawcę, posiadająca odpowiednie kwalifikacje.

Instruktaż stanowiskowy
To etap, w którym pracownik jest zapoznawany z warunkami pracy na swoim stanowisku, potencjalnymi zagrożeniami i sposobami ich unikania. Omawia się m.in.:

• obsługę maszyn i urządzeń,
• zasady stosowania środków ochrony indywidualnej,
• wymagania ergonomiczne,
• procedury właściwe dla danego miejsca pracy.

Instruktaż stanowiskowy prowadzi zwykle bezpośredni przełożony, który najlepiej zna specyfikę danego stanowiska.

Jak często powtarzać szkolenia okresowe?

Szkolenia okresowe BHP trzeba powtarzać w różnych odstępach czasu – wszystko zależy od rodzaju pracy i stanowiska. Częstotliwość jest jasno określona: pracodawcy i osoby kierujące zespołem odnawiają szkolenie co 5 lat. Pracownicy na stanowiskach robotniczych – co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych, takich jak praca na wysokości czy z toksycznymi substancjami – co roku. Pracownicy inżynieryjno-techniczni, służba BHP i osoby wykonujące jej zadania szkolą się co 5 lat. Stanowiska administracyjno-biurowe wymagają szkolenia co 6 lat, a pracownicy narażeni na czynniki szkodliwe lub niebezpieczne – również co 5 lat.

Celem szkolenia jest ugruntowanie i aktualizacja wiedzy w trakcie zatrudnienia. Pracownicy robotniczy muszą je odbywać stacjonarnie, natomiast inne grupy mogą korzystać z formy online. Zdarzają się też wyjątki – szkolenia okresowego nie trzeba powtarzać, jeśli pracownik przedstawi ważne zaświadczenie od innego pracodawcy lub odbył kurs o odpowiednim programie dla nowego stanowiska.

Ważne, by szkolenie okresowe odbyło się nie później niż 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na danym stanowisku lub od momentu ustalenia wyższej kategorii ryzyka w ocenie ryzyka zawodowego.

Szkolenie okresowe BHP

Szkolenie okresowe ma na celu aktualizację i utrwalenie wiedzy zdobytej podczas szkolenia wstępnego. Częstotliwość jego przeprowadzania zależy od stanowiska i stopnia ryzyka:

• pracownicy administracyjno-biurowi – co 6 lat,
• osoby kierujące pracownikami – co 5 lat,
• pracownicy na stanowiskach robotniczych – co 3 lata, a przy pracach szczególnie niebezpiecznych – co roku,
• pracownicy inżynieryjno-techniczni oraz służba BHP – co 5 lat.

Pierwsze szkolenie okresowe należy zorganizować:

• w ciągu 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy – dla większości pracowników,
• w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy – dla osób kierujących pracownikami.

Szkolenia okresowe mogą odbywać się stacjonarnie lub online (jeżeli przepisy na to pozwalają). Dla pracowników na stanowiskach robotniczych obowiązkowa jest forma stacjonarna.

Okresowe szkolenie BHP dla pracowników administracyjno-biurowych

Okresowe szkolenie BHP dla pracowników administracyjno-biurowych w Polsce należy przeprowadzać co 6 lat. Pierwsze szkolenie okresowe trzeba zorganizować najpóźniej w ciągu 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na danym stanowisku, a w przypadku osób kierujących pracownikami – w ciągu 6 miesięcy. Zgodnie z przepisami ministra gospodarki i pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, jego celem jest odświeżenie oraz aktualizacja wiedzy w zakresie BHP, dostosowanej do specyfiki pracy biurowej. Ze względu na mniejszą liczbę zagrożeń w tej grupie częstotliwość szkoleń jest rzadsza niż w przypadku pracowników na stanowiskach robotniczych czy przy pracach szczególnie niebezpiecznych.

Szkolenie BHP, w tym szkolenie wstępne, obejmują również osoby kierujące pracownikami w dziedzinie BHP. Odbywa się na koszt pracodawcy, w czasie pracy, a jego brak lub niekompletna dokumentacja mogą skutkować karami finansowymi od 1 000 do 30 000 zł.

Regularne szkolenia w dziedzinie BHP przypominają zasady bezpieczeństwa obowiązujące w zakładzie pracy i pomagają uniknąć zagrożeń występujących w środowisku biurowym. Dzięki nim pracownik, nawet zatrudniony przy innej pracy niż fizyczna, wie, jak reagować w sytuacjach awaryjnych i dba o bezpieczeństwo w miejscu pracy.

Czym różnią się szkolenia dla różnych stanowisk?

Szkolenia BHP różnią się w zależności od stanowiska pracy zakresem, szczegółowością informacji i rodzajem zagrożeń, na jakie narażony jest pracownik. Każde stanowisko ma swoją specyfikę, własne ryzyka i wymagania w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, dlatego szkolenie musi być dostosowane do charakteru wykonywanych obowiązków.

Podstawą jest szkolenie wstępne, które obejmuje instruktaż ogólny i instruktaż stanowiskowy. Instruktaż ogólny jest wspólny dla wszystkich i dotyczy podstawowych zasad BHP obowiązujących w zakładzie pracy. Instruktaż stanowiskowy jest już indywidualnie dopasowany – obejmuje zagrożenia występujące na danym stanowisku, sposób obsługi maszyn i urządzeń, stosowanie środków ochrony indywidualnej i zbiorowej oraz procedury bezpieczeństwa właściwe dla danego miejsca pracy.

Specyfika zagrożeń i wymagań przekłada się na częstotliwość i formę szkolenia okresowego. Pracownicy na stanowiskach robotniczych, szczególnie przy pracach niebezpiecznych, takich jak prace na wysokościach czy z substancjami chemicznymi, odbywają szkolenia okresowe częściej i w formie stacjonarnej. Z kolei pracownicy administracyjno-biurowi, narażeni na mniejsze ryzyko, uczestniczą w szkoleniach co 6 lat, często w formie online.

Każda zmiana stanowiska pracy wymaga przeprowadzenia nowego instruktażu stanowiskowego, aby pracownik poznał nowe warunki pracy, zagrożenia i zasady bezpieczeństwa. Dzięki temu szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy skutecznie minimalizują ryzyko wypadków i chorób zawodowych, a pracownik jest lepiej przygotowany do wykonywania swoich obowiązków.

Kto może prowadzić szkolenia BHP?

Instruktaże i szkolenia BHP mogą prowadzić wyłącznie osoby spełniające określone wymagania. W Polsce szkolenie wstępne BHP oraz szkolenie okresowe wymagane mogą przeprowadzać osoby z odpowiednią wiedzą w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, doświadczeniem zawodowym w dziedzinie BHP oraz przygotowaniem dydaktycznym. Często oznacza to ukończenie kursu pedagogicznego lub kursu metodyki nauczania dorosłych.

Pracodawca może samodzielnie przeprowadzić szkolenie wstępne BHP lub szkolenie okresowe pracownika, jeśli wcześniej odbył szkolenie w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy zgodnie z rozporządzeniem ministra gospodarki i pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP. Szkolenie wstępne jest obowiązkowe przed dopuszczeniem pracownika zatrudnionego do wykonywania pracy, a szkolenia BHP odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy.

Szkolenia w dziedzinie BHP obejmują szkolenia wstępne i okresowe. Pierwsze szkolenie BHP musi być zrealizowane zgodnie z programem szkolenia obowiązującego na nowym stanowisku, a szkolenia okresowe należy powtarzać w terminach określonych w przepisach – np. okresowe dla pracowników administracyjno-biurowych co 6 lat. Uczestnik szkolenia powinien ukończyć szkolenie w formie stacjonarnej lub online (tam, gdzie przepisy na to pozwalają), a jego zakres musi odpowiadać programowi szkolenia obowiązującego w danej grupie działalności pracodawcy w rozumieniu przepisów.

Osoba prowadząca szkolenie

Nie każda osoba może prowadzić szkolenia BHP – przepisy jasno określają, jakie kwalifikacje są wymagane.

Pracodawca ma prawo samodzielnie realizować instruktaż ogólny oraz instruktaż stanowiskowy, jeśli w swoim zakładzie pełni funkcję służby BHP i spełnia dodatkowe warunki:

• ukończył szkolenie dla pracodawców wykonujących zadania służby BHP,
• ukończył szkolenie okresowe dla pracodawców i osób kierujących pracownikami.

Zgodnie z art. 237 Kodeksu pracy taka możliwość dotyczy firm, które:

• zatrudniają maksymalnie 10 pracowników, lub
• zatrudniają do 50 osób i są zakwalifikowane do grupy działalności o kategorii ryzyka nie wyższej niż trzecia (zgodnie z przepisami o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych).

Poza pracodawcą, szkolenia BHP mogą prowadzić także:

• specjaliści ds. BHP z wymaganym wykształceniem, minimum rocznym stażem pracy w tej dziedzinie i przygotowaniem dydaktycznym,
• uprawnione ośrodki szkoleniowe, które dysponują wykwalifikowaną kadrą oraz programem zgodnym z obowiązującymi przepisami.

Szkolenia BHP online – kiedy pracodawca może je zorganizować?

Szkolenia BHP online to wygodne rozwiązanie, które pozwala odbyć szkolenie w dowolnym miejscu i czasie, bez konieczności fizycznej obecności w sali szkoleniowej. Przepisy dopuszczają taką formę dla wielu grup pracowników, w tym pracowników administracyjno-biurowych, osób kierujących pracownikami oraz pracowników inżynieryjno-technicznych. W formie online można przeprowadzić zarówno szkolenie okresowe BHP, jak i część szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, pod warunkiem że program szkolenia jest zgodny z przepisami i umożliwia weryfikację wiedzy uczestnika.

Warto pamiętać, że szkolenie wstępne BHP, a szczególnie instruktaż stanowiskowy, musi odbyć się w formie stacjonarnej – z uwagi na konieczność praktycznego zapoznania pracownika ze stanowiskiem pracy.

Jeżeli chcesz sprawdzić, czy Twoi pracownicy mogą odbyć szkolenie BHP online, a także zorganizować je w sposób szybki, zgodny z przepisami i wygodny dla uczestników – skontaktuj się z nami. Przygotujemy program szkolenia dopasowany do Twojej branży, zapewnimy pełną dokumentację oraz przeprowadzimy szkolenie w dziedzinie BHP w terminie, który będzie dla Ciebie i Twojego zespołu najdogodniejszy. Dzięki temu spełnisz wszystkie wymagania prawne i zadbasz o bezpieczeństwo w swojej firmie bez zbędnych przestojów w pracy.